Dillerin doğuşu ve ilk sözcüklerin serüveni

ROUSSEAU VE NİETZSCHE: MECAZİ KANKALAR

Rousseau Nietzsche’nin ortak yanı hayli çok. Sözgelimi Hristiyanlığı, ahlakı, kapitalist uygarlığı sert biçimde eleştiriyor her ikisi de. Eleştirileri öyle sıradan değil, reddedici boyutlarda. Aydınlanma Yüzyılı’nın aykırı filozofu Jean-Jacques Rousseau (1712-1778),  insanlığın, ahlaki olarak aslında hiç gelişmediğini, hatta gerilediğini ileri sürüyor. Ona göre, Avrupa, Yeni Çağ’da, İlk Çağ vahşiliğine geri dönmüştür ve karanlık dönemlerinden daha karanlık […]

METAFOR-KURAMI-ve-KAPITONE-NOKTALARI

METAFOR KURAMININ KAPİTONE NOKTALARI

Metafor kavramını (“kavram”dan söz ettiğimize göre, “metafor kuramı”nı) oluşturan kumaşın tarihsel sürecinde en önemli, olmazsa olmaz üç kapitone noktası (point de capiton) var bence. Bunları doğru saptamadan kavramı ve kuramı çözmenin, doğru anlamanın olanağı yok.

Türk Edebiyatında Kore Savaşı

Türk Edebiyatında Kore Savaşı

Türk Edebiyatında Kore Savaşı’nı konu alan öncelikli edebî tür, şiir olmuş­tur. Kore Savaşı’nın diğer edebî türlere göre şiirde daha geniş bir şekilde yer alması dikkat çekicidir. Bu durum Türk halkının destan söylemek gibi yaygın olan şiir yazma geleneğinden kaynaklanmıştır.

Marksizm ve Dil / 1. Giriş

Marksizm ve Dil / 1. Giriş

Fredric Jameson (1934), Dil Hapishanesi adlı kitabında, “Marr anlaşmazlığı sırasında ateşli bir biçimde tartışılan” Marksizm ve dil sorununun, Stalin tarafından çözülmekten çok kapatıldığını, Stalin’in, Marksistler arasında aforizma özelliği kazanmış olan “Kısacası, dil ne temel ne de üst yapılar arasında yer alabilir” sözünü ayraç içinde aktararak belirtir (s. 185). Alt başlığı Yapısalcılığın ve Rus Biçimciliğinin Eleştirel […]

Benzetme Türleri (Başlıklarıyla)

Benzetme Türleri (Başlıklarıyla)

Benzetmenin (teşbih, simile, comparasion, Vergleich, Gleichnis) belagat ve retorik tarihinde yapılmış en ayrıntılı, en geniş sınıflamasıdır.

Etimolojinin Tuzakları ve "Metafor" Tartışmaları

Etimolojinin Tuzakları ve “Metafor” Tartışmaları

“Metafor”, Aristoteles’te “mecaz (trope)” kavramı karşılığıdır ama Cicero ve Quintilian dönemiyle birlikte anlam daralmasına uğramıştır. “Trope (mecaz)” çeşitlerine ayrı ayrı adlar verilmiş; “metafor”, benzerlik esasına dayanan mecazların (değişmecelerin) adı kılınmıştır. Günümüzde ise hem “mecaz (değişmece)” hem de “metafor (eğretileme)” kavramlarının geleneksel anlamları aşılmıştır artık; salt dille yetinilmeyip onun dışına çıkılarak bilişsel, düşünsel boyutlarda, kavramsal düzlemde de ele alınmaktadır hemen her konu.

“İstiare Metafor Değildir” in Garip Gerekçesi

“İstiare Metafor Değildir”in Garip Gerekçesi

“İstiare (Eğretileme) Metafor Değildir”e Garip Bir Gerekçe: Aristoteles’te Kalalım Son dönemlerin moda yaklaşımlarından biri de, eğretileme (istiare) kavramının metafor kavramını karşılayamayacağı. Dilbilimcilerimiz bu görüşte değil ama sosyal bilimcilerimizin çoğu böyle düşünüyor. “Eğretileme (istiare) = metafor” anlayışını eleştirenlerin ana gerekçesi, “metafor”un içerikçe genişlemeye uğramış, apayrı bir kavram konumuna gelmiş olması. “Metafor” kavramı Batı’da geliştirilip genişletilirken “eğretileme” […]